De economie hapert. Nieuws over miljardeninjecties in gefaalde banken, leningen aan noodlijdende autofabrikanten en megafraudes wisselen elkaar in razend tempo af. De rente in de VS is tot nul gereduceerd, belastingverlagingen worden in het vooruitzicht gesteld; allemaal verwoede pogingen om de wegkwijnende economie te reanimeren, zonder dat het systeem van neokapitalisme en hyperconsumptie zelf ter discussie staat .
Een comité van het Europese Parlement wil de oorspronkelijke doelstelling van 10 procent biobrandstof in 2020 verminderen. Zes procent is genoeg stellen de Parlementariërs. Twee derde daarvan moet bovendien uit reststromen gemaakt worden.
Het voorstel is een reactie op de stijging van de voedselprijzen die voor een deel geweten worden aan het gebruik van mais voor de bereiding van bioethanol.
Als het voorstel wettelijk wordt vastgelegd, betekent dat een gezichtsverlies voor de Europese Commissie die de normen in 2007 vaststelde als bakens in het klimaatbeleid. In 2010 zou 5,75 procent biobrandstof bijgemengd moeten worden en in 2020 10 procent. Als de teller op 6 procent blijft staan is na 2010 weinig extra productie te verwachten.
De Europese richtlijnen waren voor ondernemingen een stimulans om flink te investeren in biobrandstoffabrieken. Er is uit die hoek nog geen reactie gekomen.
Lees ook: ‘EU in crop biofuel rethink’, BBC News, 11 september 2008.
Zoekmachine Google investeert tien miljoen dollar in ontwikkeling van stroom uit aardwarmte.
Twee bedrijven en universiteit gaan een techniek ontwikkelen om stoom te produceren uit diepe aardwarmte. De techniek heet Enhanced Geothermal Systems. Het werkt door koud water naar gebarsten gesteente te voeren in diepe ondergrondse lagen. Het water kookte daar tot stoom dat verderop aan de laag kan ontsnappen door een retourleiding. De stoom drijft een turbine aan die stroom opwekt. Het Amerikaanse ministerie van energie heeft er een webpagina over.
In Europa wordt in de Elzas een soortgelijke techniek ontwikkeld onder de naam Hot Dry Rock. Zie het boek Energierevolutie vanaf p. 183 of download de betreffende .pdf (1,5 MB) van de Europese Commissie.
Eerder investeerde Google al in zonne-energie.
De komende jaren zal het niet veel warmer worden in Europa. Dat zeggen medewerkers van de universiteit van Kiel in een artikel in het wetenschapsblad Nature. De BBC bericht erover.
De oorzaak ligt in langzame veranderingen in de oceaanstromingen, die bekend staan onder de naam Atlantic Multidecadal Oscillation (AMO). Daardoor verandert de temperatuur van het zeewater in de Atlantische Oceaan met een periode van ongeveer 60 jaar.
Omdat we nu een koele periode tegemoet gaan van dat stromingspatroon, verwacht Noel Keenlyside van het Leibniz Institute of Marine Sciences in Kiel dat opwarming als gevolg van het broeikaseffect gecompenseerd wordt.
Na 2020 volgt dan juist een versterkte opwarming.
Sommige wetenschappers denken dat de koele periode politici de tijd geeft om te reageren en om klimaatmaatregelen te nemen.
Ik vrees dat na een paar strenge winters en koele zomers de hele klimaatverandering van de politieke agenda verdwijnt om dan pas na 2020 weer ter sprake te komen. Maar dan staat de wereld er heel wat beroerder voor.
Hoe de temperatuur zou kunnen verlopen.
Een mailer vroeg zich af waarom in energiediscussies quantum vacuum energie of ‘zero point enery’ nooit genoemd wordt.
Wat voor energie? Wikipedia brengt uitkomst. In fysica, zegt de on-line encyclopedie, is zero point energy de laagste energietoestand (grondtoestand) die een systeem kan bezitten. Opgelet: onttrekken van deze grondenergie wordt als onmogelijk gezien.
Enigszins verwant, maar toch anders, is de betekenis van quantum vacuüm energie in de quantum field theorie. Namelijk de energie-inhoud van het vacuüm, zoals gepostuleerd door onze eigen Hendrik Casimir in 1948. Belangrijk: het effect is waar te nemen op nanoschaal, niet in macroscope apparaten dus.
Niettemin zijn er mensen die in dit exotische effect een oplossing zien voor de huidige energieproblematiek en alle afwijzing ervan opvatten als een samenzwering van overheden en energiemaatschappijen die hun gepriviligeerde positie in gevaar zien komen.
Wikipedia: “Despite the definition, the concept of zero-point energy, and the hint of a possibility of extracting “free energy” from the vacuum, has attracted the attention of amateur inventors. Numerous so-called free energy devices, exploiting the idea, have been proposed. As a result of this activity, and its intriguing theoretical explanation, it has taken on a life of its own in popular culture, appearing in science fiction books, games, movies and TV series (such as The Incredibles, Stargate SG-1 and Stargate Atlantis).”
Zelf zie ik er weinig in. Het doet me denken aan koude kernfusie: een niet-geheel begrepen fenomeen dat volgens een groep buiten-akademische aanhangers de oplossing vormt voor de energievoorziening.
Ik sluit het bestaan van nieuwe energiebronnen niet uit, maar het lijkt me onwaarschijnlijk dat een nieuwe energievorm vanuit het niets opeens alle bestaande energiebronnen in de schaduw stelt.
Voor wie er meer van wil weten, voeg ik de mail onderstaand bij.
Genetische modificatie van planten en micro-organismen is de sleutel tot ecologisch en sociaal verantwoorde biobrandstof. Dat betoogt Edward M. Rubin van het Amerikaanse ministerie voor energie deze week in een overzichtsartikel in het wetenschapsblad Nature.
In tegenstelling tot voedselgewassen zijn planten voor de energieteelt zoals populier en olifantengras nog nauwelijks veredeld, constateert Rubin. Mais bijvoorbeeld stamt oorspronkelijk af van een soort pluimgras Teosinte, maar is in vijfduizend jaar ontwikkeld tot een gewas dat onvergelijkbaar veel productiever is.
De ultieme oplosing voor het energieprobleem komt elke ochtend op en gaat elke avond onder, zo vat de commentator van het gezaghebbende wetenschapsblad Nature de bevindingen samen van het nieuwsteam dat de perspectieven voor verschillende soorten groene stroom in kaart heeft gebracht in het overzichtsartikel ‘Electricity without carbon’.
Gelijk in de intro brengt het team de overzichtscijfers: de wereldbevolking gebruikt 18.000 terawattuur per jaar, dat staat gelijk aan 40 procent van het totale energiegebruik en het brengt 10 gigaton CO2 in de lucht. Reden genoeg om CO2-vrije elektriciteitsproductie onder de loep te nemen. En dat hebben Jeff Tollefson, Tony Scully, Alexandra Witze en Oliver Morton gedaan in een prachtig overzichtsartikel, waaruit onderstaand enkele bevindingen.
Algen, kernenergie, zonnestraling, aardwarmte en een Europees stroomnet. De Forumpagina van de Volkskrant (28 juli 2008) gaf een scala ten beste van CO2-arme energievormen. Maar de auteurs Wico de Groot, Peter Knoers en Sietse de Haan gaan allemaal voorbij aan de eerste stap op weg naar een duurzame energievoorziening: het energieverbruik verminderen.
In een februaristorm is dit jaar in Denemarken bij Aarhus een windmolen spectaculair op hol geslagen. Het ding ging harder en harder draaien totdat het met een enorme knal uiteen spatte.
Bekijk het filmpje op Youtube of deze van iets verder weg.
Het betrof een tien jaar oude Vestas molen. De Deense milieuminister Connie Hedegaard heeft een onderzoek naar de oorzaak laten instellen. Men vreest ongerustheid onder de bevolking over windturbines, hoewel de andere 35.000 Vestas turbines probleemloos draaien.
Een zekere Hank Green op zijn blog Ecogeek probeert het geheel een positieve draai te geven: na dit filmpje zal niemand meer zeggen dat er in wind te weinig energie zit.
Onbekommerd gebruik van fossiele brandstoffen is niet alleen slecht voor het klimaat, het is een Zonde. Aldus ethicus en priester Michael S. Northcott.
Northcott gaat in zijn boek ‘A Moral Climate’ op zoek naar de moraal van brandstofgebruik en globalisering. Voor een ethicus is dat een logische stap, maar meer dan dat is het ook een noodzakelijke vraag. Als je weet dat 90 procent van de door de mens geproduceerde CO2 afkomstig is uit Europa en Noord-Amerika, maar dat de gevolgen van klimaatverandering naar verwachting het zwaarst zullen uitpakken voor Afrika en Azië, dan kun je je inderdaad afvragen hoe eerlijk dat is en hoe we met die ‘ongemakkelijke waarheid’ omgaan. Aan de universiteit van Edinburgh stelt Northcott als hoogleraar ethiek deze kwestie aan de orde. Het boek is een poging om het vraagstuk breder te lanceren.